Pruiken en petten

Zwanger van segregatie Een toekomst van sociale en ruimtelijke segregatie? Rede Uitgesproken bij de aanvaarding van het ambt van bijzonder hoogleraar Demografie aan de Universiteit van Amsterdam op 18 november 2005 door Jan J. Latten.

Rond het jaar 2000 lag het gestandaardiseerd huishoudinkomen in Den Haag maar drie procent onder het landelijk gemiddelde, maar op wijkniveau is het contrast groot. Terwijl de Schilderswijk 28 % onder het landelijk gemiddelde scoort, ligt het huishoudinkomen in de Haagse wijk Benoordenhout 63 % boven het landelijk gemiddelde. De segregatie naar inkomen tussen de wijken is enorm. Den Haag is blijkbaar, net als in de 19e eeuw, nog steeds een stad van ‘pruiken en petten’.

Binck Eiland zie http://trekvliet.nl/2018/04/18/project-de-binck-nog-maar-2-appartementen-beschikbaar/

Elites sluiten zich steeds meer af in ‘gated communities’ De neiging tot isolatie is ook zichtbaar in de nieuwe architectuur: er worden weer ‘kastelen’ gebouwd in Nederland. ‘Veilige omgeving’, ‘ons soort mensen’, ‘leefstijl’: ouderen die het zich kunnen veroorloven, zullen binnenkort ook in Nederland kunnen kiezen voor een seniorenstad. Iets wat al eerder zichtbaar werd in de VS.

Blijkbaar ontstaan er nieuwe vormen van gewenste segregatie die woonplekken voor gelijksoortige bewoners accentueren. In de discussie over seniorensegregatie voeren sommigen al expliciet het argument op dat eigen verantwoordelijkheid en vrije keuze toch wezenlijker zijn dan integratiebeleid. Juist in een samenleving met meer ongelijkheden is te verwachten dat gelijksoortigheid, ofwel identificatie met de buurt, als criterium voor het kiezen van een woonplek gewichtiger wordt.

Men is territoriaal minder gebonden aan de plek, maar de binding via zeggingskracht van een adres blijft. Via het adres maakt men deel van uit van een imago: duur of goedkoop, succesvol of achterblijver, sjiek of sjebbie. Juist als de expressieve componenten in wonen worden gecultiveerd, geven woningen en woonmilieu antwoord op de behoefte aan identiteit en zelfexpressie van de bewoners. Dit is in wezen niet anders dan zelfexpressie via mode of auto.

Net als bij andere consumptiegoederen wordt de woonplek door “mensen gebruikt om aan te geven wie ze zijn en bij wie (of waar) ze horen. Mensen kopen zich in de buurt zonder dat er noodzakelijkerwijs sprake is van grote sociale interactie. Het gaat vooral om de eenvormigheid, die staat voor herkenning en geborgenheid.

Een samenleving met meer verschillen, economisch en cultureel, zal de behoefte aan een woonplek waarin men zich geborgen voelt onder gelijksoortigen versterken. Via meer marktwerking zullen de meest succesvollen de beste plaatsen kunnen kiezen en het liefst bij elkaar. De minder gewilde plekken blijven over.

Zwanger van segregatie: een toekomst van sociale en ruimtelijke segregatie? Latten, J.J. – PDF  http://docplayer.nl/33817976-Zwanger-van-segregatie-een-toekomst-van-sociale-en-ruimtelijke-segregatie-latten-j-j.html

Dit bericht werd juni 2009 geplaatst op het weblogje http://trekvliet.org zie de Internet Archive Wayback machine: https://web.archive.org/web/20110129001532/http://trekvliet.org:80/?p=277